|
Helsinki Yurttaşlar Derneği, temel hak ve özgürlükler, barış, demokrasi, çoğulculuk alanlarında çalışmalar yapan bir sivil toplum kuruluşudur.
Siyasi partiler, hükümet ve devletlerden bağımsız olarak çalışan Helsinki Yurttaşlar Derneği (hYd) uluslararası sözleşmelerle belirlenen barış, insan hakları, çevreyi tahrip etmeyen bir ekonomi, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi evrensel değerlerin hayata geçirilmesini ve sivil tabanda yaygınlaştırılmasını hedefler. Çoğulcu demokratik yapıların ve sivil toplum inisiyatiflerinin geliştirilmesini amaçlayan hYd'nin temel çalışma ilkesi, sorunların karşılıklı anlayış ve diyalog yoluyla çözümüdür.
hYd, yaşamlarını biçimlendiren karar ve eylemlerde, yurttaşların bizzat söz sahibi olmaları ilkesinden hareket eder. Toplumsal sorunların çözümünde, tarafların bu sorunları tartışabilecekleri ve birlikte çözüm üretebilecekleri ortamları yaratmaya özen gösterir. Diyalog, çözüm üretme ve uzlaşma çizgisini oluşturmaya çalışır.
Helsinki Yurttaşlar Derneği'nin Türkiye'deki faaliyetinin başlangıcına kaynaklık eden ve uluslararası bir çalışma konferansı olarak nitelenen Helsinki Yurttaşlar Meclisi (hCa - Helsinki Citizens' Assembly) ise, barış, insan hakları, çevreyi tahrip etmeyen bir ekonomi, uluslararası demokrasi ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde faaliyet gösteren toplumlar arası bir dayanışma ve ilişki ağıdır.
Avrupa'da, barış ortamına elverişli şartların geliştirilmesine zemin hazırlayan Helsinki Nihai Senedi, Doğu-Batı bloklarına ayrılmış bir dünyada insan haklarını, bütün toplumların saygı göstermesi gereken ortak bir değer haline getirmiştir. Meclisin ve derneğimizin adında yer alan Helsinki sözcüğü, sözleşmenin bu tarihsel anlamına bir göndermedir. hCa, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) ve Paris Þartı ile devletler düzeyinde devam eden bu sürecin, sivil tabana yayılmasını ve toplumlar arası diyaloğun zenginleştirilmesini hedefler.
Çalışma Alanları
Helsinki Yurttaşlar Derneği’nin çalışma alanları, şu başlıklar altında sıralanabilir:
Azınlık hakları ve çokkültürlülük
Çatışmalara karşı sivil yaklaşımlar
Hukukun üstünlüğü
İnsan hakları ve yurttaş katılımı
Yerel demokrasi ve sivil toplumun güçlendirilmesi
Avrupa Birliği bütünleşme süreci
Helsinki Yurttaşlar Derneği, çalışmalarını belirli temalar çerçevesinde kampanya ve proje temelinde yürütür, amaçlarını gerçekleştirmek için ulusal ya da uluslararası düzeyde konferans, toplantı, seminer, panel, sempozyum ve sergiler düzenler, görsel, işitsel ve yazılı yayınlar yapar, benzer alanlarda faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri ve kurumlarla işbirliğinde bulunur.
Azınlık Hakları ve Çokkültürlülük
Çokkültürlülük, günümüzde gelişmiş bir toplum olabilmenin ve birlikte yaşayabilmenin kilit kavramlarından sayılıyor. Kimlik politikaları ve "öteki" sorunu ise uzun zamandır süren, daha da süreceğe benzeyen tartışmaların merkezinde yer alıyor. Farklı kültürlerin barış içinde bir arada yaşamasını teşvik etmek ve kültürel hakların teminat altına alınması için gösterilen çabaları desteklemek amacıyla hYd’nin yürüttüğü bazı etkinlikler şunlar:
“Birarada Yaşama” – Türkiye’de Din ve Devlet İlişkisi Sempozyumu, İstanbul, 1994.
Daha Geniş Bir Avrupa: Modernleşme ve Çoğulculuk, uluslararası yuvarlak masa toplantısı, İstanbul, 2000.
Yerel Kültürler ve Avrupa Bütünleşmesi, uluslararası yuvarlak masa toplantısı ve panel, Urfa, 2000.
Çokkültürlülüğün Geleceği: Avrupa Bütünleşmesi ve Küreselleşme, uluslararası yuvarlak masa toplantısı, Mersin, 2001.
Türkiye ve Yunanistan Arasındaki Mübadelede Türkiye’ye Yerleştirilen Göçmenler, araştırma çalışması, Ekim 2001 - Haziran 2002.
Avrupa Birliği Sürecinde Dil Hakları, uluslararası katılımlı panel, yuvarlak masa toplantısı, belgesel film gösterimi, “Avrupa’da Çokdilli Bir Þenlik: Süreli Yayınlar” isimli sergi ve “Avrupa’da Dil Hakları: Genel Bir Çerçeve” başlıklı rapor, İstanbul, 2003.
Çatışmalara Karşı Sivil Yaklaşımlar
Politik, dinsel ve etnik kutuplaşmaların yol açtığı ve zaman zaman sıcak çatışmalara dönüşen gerginliklere karşı sivil tabanda barışçı çözümler bulunmasına katkı sağlamak ve Türkiye’yi yakından ilgilendiren bazı sorun alanlarına yönelik sivil perspektifi güçlendirmek amacıyla düzenlenen faaliyetlerden bazıları:
Körfez Savaşının ardından bölge ülkelerinin katılımıyla düzenlenen Ortadoğu Barış Süreci Konferansı, İstanbul, 1991.
Kürt Sorunu için Barış İnisiyatifi Konferansı, İstanbul, 1992.
Sivas olayları sonrasında, uçakla bir milyon adet bildirinin dağıtılması, İstanbul, 1993.
“Bosna Yaşıyor” yardım kampanyası, 1994-1995.
Çatışmalara Karşı Sivil Yaklaşımlar ve Gençliğin Katılımı, uluslararası yaz okulu, Çanakkale, 1997.
hYd’nin Çatışmalara Karşı Sivil Yaklaşımlar Komisyonu tarafından hazırlanan Kosova İçin Barışçıl Çözüm Çağrısı’nın, yurtiçinde ve yurtdışında çeşitli STK’lara ve basına ulaştırılması, 1999.
Balkanlar, Kafkaslar ve Avrupa’da STK’ların Önemi: Daha Barışçıl Bir Dünya İçin Çatışmaları Önlemeye Yönelik Sivil Yaklaşımlar, uluslararası yaz okulu, Çanakkale, 2000.
11 Eylül saldırısı ve ABD’nin Afganistan’a müdahalesi üzerine, “Terörizm” ve Yeni Savaş Hali başlıklı uluslararası yuvarlak masa toplantısı, İstanbul, 2001.
Türkiye Ermenistan Diyaloğunda Sivil Yaklaşımlar, uluslararası yuvarlak masa toplantısı, İstanbul, 2002.
Uluslararası Müdahaleler, Meşruiyet ve Irak Krizi, panel, İstanbul, 2003.
Hukukun Üstünlüğü
Demokrasinin temelinde hukuk devleti düşüncesi yatar, hukukun üstünlüğü aynı zamanda insan haklarının korunmasının tek etkili yoludur. Helsinki Yurttaşlar Derneği, hukukun üstünlüğünün kurumsallaşmasına, ifade ve örgütlenme özgürlüğü ve özellikle dernek kurma özgürlüğünün sağlanmasına katkıda bulunmak üzere uzunca bir süredir çeşitli çalışmalar yürütüyor:
1997 Ceza Yasası’nı tartışmaya açan “Son Gelişmeler Işığında Türkiye’de İfade Özgürlüğü” başlıklı panel, İstanbul, 1998.
İdari Yargı Kararlarının Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar” başlıklı çalışma kapsamında biri uluslararası iki yuvarlak masa toplantısı ve panel, İstanbul, 1999-2000.
Avrupa’da Örgütlenme Özgürlüğü, çalışma raporu, 2001.
“Türkiye’de Örgütlenme Özgürlüğü” başlıklı çalışma kapsamında derneklerin yasal alanda karşılaştığı sorunların tartışıldığı yerel toplantılar, İstanbul, Mersin, Diyarbakır, Ankara, 2000-2001.
hYd Çalışma Grubu tarafından hazırlanan “Türkiye’de Örgütlenme Özgürlüğü” raporunun tanıtımı için resepsiyon, Ankara, 2002.
İfade ve örgütlenme özgürlüğü alanını genişletmenin yollarını tartışmayı hedefleyen “STK’lar İçin Yurttaşlık Bilgisi” başlıklı eğitim programı, İstanbul, 2003 ve “STK’lar İçin Kılavuz Bilgiler” başlıklı eğitim programı, Muğla, 2004.
AB Uyum Reformları Çerçevesinde Örgütlenme Özgürlüğü, kamu idaresi yetkililerinin ve STK’ların dernekler mevzuatını tartışmaya açtığı çalışma toplantıları, Ankara, 2004.
İnsan Hakları ve Yurttaşlık
İnsan hakları alanındaki ihlalleri gidermek için geliştirilebilecek çözüm mekanizmaları üzerine yoğunlaşan hYd’nin, insan hakları mücadelesine yeni ve yaratıcı bir soluk getirmeyi hedefleyen bazı etkinlikleri:
Hoşgörü Yılında Türkiye’de Mülteciler, uluslararası sempozyum, İstanbul, 1995.
İnsan Hakları İçin Uluslararası Helsinki Federasyonu ile ortaklaşa düzenlenen “Avrupa Konseyi ve AGİT Üyesi Olarak Türkiye’nin Benimsediği İnsan Hakları Standartlarının Uygulanması” başlıklı uluslararası toplantı, İstanbul, 1999.
F Tipi Cezaevleri Raporu, 2001
Sabancı Üniversitesi Toplumsal Duyarlılık Projeleri ve Uluslararası Af Örgütü işbirliği ile “Üniversite Öğrencileri İçin İnsan Hakları Eğitimi”, İstanbul, 2002-2003.
“İnsan Hakları Mücadelesinde Yeni Taktikler” çalışması kapsamında yerel tanıtım toplantıları ve Ortadoğu-Türkiye Bölgesel Eğitim Semineri, Ankara, Diyarbakır, İzmir ve İstanbul, 2002-2003.
İnsan Haklarında Yeni Taktikler Uluslararası Sempozyumu, Ankara, 2004.
Yerel Demokrasi ve Sivil Toplumun Güçlendirilmesi
Yurttaşların toplumsal hayata ve sivil toplum alanına katılımını destekleyerek yerel demokrasiyi güçlendirmeyi hedefleyen, daha özel olarak da sivil toplum inisiyatiflerinin yerel yönetimlerle işbirliğini ve belediyeler arası ortaklıkları teşvik eden çalışmalar:
“Yurttaş Katılımı: Sivil Toplum Kuruluşları ve Yerel Yönetimler Arasında Ortaklık ve İşbirliği” başlıklı çalışma kapsamında Çanakkale, Bursa, Mersin ve Van’da çalışma toplantıları ve İstanbul’da seminer, 1994–1997.
Yerel Yönetimler Halkın Taleplerini Nasıl Ölçer?, konferans, Gaziantep, 1997.
Sivil Toplum Kuruluşlarında Kapasite Geliştirme ve Etik, uluslararası çalışma toplantısı İstanbul, 1998.
Türkiye’de Demokrasi ve Sivil Toplum, yerel yaz okulu, Çanakkale, 1999.
Avrupa Birliği Sürecinde Üniversiteler ve Geleceği, yerel yaz okulu, Van, 2002.
“Türkiye’de Örgütlenme Özgürlüğü” çalışması kapsamında Lobi ve Kampanya Eğitimi, Ankara, 2002.
Avrupa Birliği Bütünleşme Süreci
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne entegrasyonu süreci, Helsinki Yurttaşlar Derneği’nin diğer çalışma alanlarında gerçekleştirdiği faaliyetlerle yakından ilişkili. Bu nedenle hYd, Avrupa Birliği sürecine sivil toplum inisiyatiflerinin aktif katılımını sağlamak ve bu alanda bir “sivil gündem” oluşturmak için de etkinlik gösteriyor:
Avrupa Nerede Bitiyor?, uluslararası hCa asamblesi, Ankara, 1993.
Helsinki Zirvesi Sonrasında Türkiye–AB İlişkileri, uluslararası katılımlı yuvarlak masa toplantısı, İstanbul, 1999.
Avrupa Bütünleşmesi Sürecinde Türkiye–Yunanistan İlişkileri ve Kıbrıs Sorunu, yerel yaz okulu, Çanakkale, 2000.
AB Sürecinde Siyasi Kriterler: Sivil Perspektif, uluslararası yuvarlak masa toplantısı, İstanbul, 2003.
Helsinki Yurttaşlar Derneği
Adres: İstiklâl Caddesi, Kumbaracı Yokuşu No: 50/3,
Tünel - Beyoğlu 34433 Istanbul
Mültecilere Destek Programı
Adres: Tomtom Mah. Kumbaracı Yokuşu No: 50/3
Tünel - Beyoğlu 34433 Istanbul
Tel: 0 212 292 48 30
Faks: 0 212 292 48 33
E-mail:
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
|
